Brooklyn, Berlijn, Bijlmer

Veel steden doen aan citymarketing, maar hoe zinvol of succesvol is dat eigenlijk? Ik stelde mij die vraag naar aanleiding van een notitie voor aanbod en ambitie van kunst en cultuur in Amsterdam Zuidoost 2015-2020. Deze notitie vormt onder meer de basis voor een bijeenkomst die we op 3 december organiseren namens het Cultuurplatform Zuidoost.

Het moge duidelijk zijn dat een slogan of motto alléén niet werkt. Het imago dat je wilt neerzetten van je stad moet overeenkomen met je identiteit. Voor een stad –of in dit geval een stadsdeel– is werken aan een constante identiteit werken aan een breed gedragen coalitie van een groep belanghebbenden. Overal waar sprake is van een samenwerking tussen mensen, waar sprake is van gemeenschappelijke doelstellingen, spreken we van identiteit. En daar refereerde de notitie aan. Natuurlijk bestaat een identiteit op zich niet. Je hebt altijd te maken met diverse percepties van anderen op de werkelijkheid. Vanuit al die percepties ontstaat een bepaald imago. Werken aan je identiteit betekent dus niet alleen rekening houden met wie je bent, maar ook met het krachtenveld van percepties waarbinnen je opereert. Het gaat er daarbij om zich te bewegen als onderdeel van dit veld in wisselwerking met je doelgroepen en/of stakeholders. Om het leggen van betekenisvolle relaties. Op die wijze wordt je krachtiger, consistenter en authentieker beleefd.

Het simpelweg adopteren en transformeren van succesvolle ideeën en formules elders uit de wereld werkt daarbij niet. Stedelijke oplossingen die verrassend, onderscheidend en niet kopiëerbaar zijn, ontstaan vanuit de cultuur en eigenheid van een stad en vanuit de chemie tussen mensen die typerend is voor die plaats. Is een slogan als ‘Brooklyn, Berlijn, Bijlmer’ dan onzin? Niet helemaal, want de gekozen term geeft een bepaalde ambitie weer. Het denken in deze richting biedt kansen en uitdagingen, maar vraagt juist daarom ook om commitment en gedrevenheid. Daarbij kun je geen genoegen nemen met een leuk idee of een aardige kopie van een bestaand succes. Het gaat daarbij om verregaande belangstelling en nieuwsgierigheid naar de interactie tussen mensen en hoe die door een uitgebreid programma het beste kan worden ondersteund.